Rekenproblemen, dyscalculie, rekenstoornissen …

Niet elk kind heeft dezelfde rekenstoornis en het rekenprobleem is niet voor elk kind even zwaar … De groep van kinderen met rekenproblemen deel ik in in een aantal groepen. Ik maak deze indeling op basis van eigen praktijkervaringen, maar vooral op basis van de resultaten die mijn rekenbehandelingen opleverden.

Ik onderscheid drie grote groepen van kinderen met rekenproblemen:

Een eerste groep zijn de kinderen met rekenproblemen die een gevolg zijn van een fout gebruikte rekenmethode of een niet aangepaste leerkrachtenstijl. Deze groep is de grootste groep van kinderen met rekenproblemen en onderzoekers zeggen dat meer dan 75% van de kinderen met rekenproblemen tot deze groep behoren. Voor deze groep liggen de oorzaken van het rekenprobleem buiten het kind en binnen het onderwijssysteem.

Een tweede groep zijn de kinderen met ernstige rekenproblemen. Voor hen is het ernstige rekenprobleem een leerstoornis en deze is op korte termijn behandelbaar. De rekentherapie heeft op korte termijn succes als de behandeling vroeg start in het eerste leerjaar (groep 3).
Deze rekenproblemen kunnen meestal met aangepaste rekenmethodes en individuele behandelingssessies opgelost worden. De rekenstoornis is niet een primaire leerstoornis. Dit betekent dat andere problemen mede-oorzaak zijn voor het ontstaan van het rekenprobleem, bijvoorbeeld: een meervoudige leerstoornis, minder begaafd zijn, taalproblemen hebben, enz.

De laatste groep zijn de kinderen met dyscalculie. Dit zijn de kinderen met de ernstigste rekenstoornis (2,5 tot 3% van de lagere schoolkinderen heeft dyscalculie). Deze kinderen zullen doorheen de lagere school en later problemen met rekenen blijven ondervinden. Hiernavolgend een aantal kenmerken van deze kinderen:

  • Je ziet de rekenproblemen onmiddellijk, al van bij het begin van het eerste leerjaar (groep 3). Ze zijn hardnekkig en zorgen onmiddellijk voor een significante achterstand waarbij opvalt dat die onmiddellijk en snel groeit. De juf van het eerste leerjaar moet de achterstand al voor de herfstvakantie gezien hebben.
  • Je kind automatiseert zeer moeilijk en de juf zal je vertellen dat rekenen met materiaal nodig blijft. Hoofdrekenproblemen tot 10, tot 20, met en zonder brug blijven hardnekkig. Je kind onthoudt de rekensommen niet. Later zal je merken dat je kind de maal- en deeltafels niet van buiten geleerd krijgt.
  • Je kind blijft vroege rekenproblemen meedragen tijdens zijn/haar ganse rekencarrière.
  • Toch is je kind normaalbegaafd en zag je deze rekenproblemen niet aankomen. Je kind heeft in de andere leerdomeinen op school meestal geen enkel probleem (uitgezonderd misschien met technisch lezen).
  • Als je kind rekenhulp krijgt dan is deze hulp zeer intensief, het duurt zeer lang en geeft weinig bemoedigende resultaten. Je krijgt het gevoel dat bij je kind niets vanzelf gaat en dat alles moet aangeleerd worden.

Hoogstwaarschijnlijk zullen de kinderen met rekenproblemen ook anders ingedeeld kunnen worden.

Ondanks de ernst van het rekenprobleem, ben ik ervan overtuigd dat elk kind – mits de juiste aanpak en het gebruik van het passende rekenmateriaal, opnieuw leert rekenen.

Alleen rekenspecialisten kunnen de rekenproblemen van kinderen succesvol aanpakken. Zij hebben kennis van de denkvaardigheden, die mede-oorzaak zijn van de rekenproblemen van je kind. In De Rekenacademie onderzoek ik in welke mate deze cognitieve vaardigheden geactiveerd zijn en zorg ik ervoor dat zij in de behandeling geïntegreerd kunnen worden.

Heeft mijn kind dyscalculie?

Download de dyscalculiewijzer

Dyscalculie en dyslexie …

Het lijken wel broertjes of zusjes, en inderdaad: als je de recente wetenschappelijke literatuur erop naleest, dan tonen onderzoekers aan dat er een link is tussen dyslexie (een ernstige leesstoornis) en rekenstoornissen.

Kinderen met dyslexie hebben problemen met het automatiseren van simpele en moeilijke rekensommen, met de tafels van vermenigvuldiging, met de deeltafels, enz.

Ik moet deze vaststelling – vanuit mijn eigen ervaring als therapeut van dyslectische kinderen en kinderen met ernstige rekenstoornissen – bevestigen.

Onderzoekers tonen aan dat kinderen met dyslexie vooral problemen ondervinden bij het aanleren van letters en het snel en foutloos lezen van kleine woordjes. Deze automatiseringsproblemen bij het lezen zie je al voor Kerstmis in het eerste leerjaar.

Het snel en zonder fout oplossen van de rekensommen tot 10 gaat dan meestal ook al moeilijk.

Wees dus alert als je merkt dat je kind moeilijk woordjes onthoudt en leest. Kijk dan of het met het onthouden van de rekensommen ook zo moeilijk gaat.

Dat dyslexie en het niet automatiseren van rekensommen wat met elkaar te maken heeft, wordt aangetoond door wetenschappelijk onderzoek maar datzelfde onderzoek geeft weinig bruikbare tips voor de behandeling van deze problemen bij de kinderen.

In mijn behandelingspraktijk verhoog ik het leesniveau van kinderen met dyslexie beduidend – onbewust en niet bedoeld – door met hen op een gepaste wijze de rekensommen te automatiseren. Ik doe dus in feite geen leesbehandeling, maar wel een rekenbehandeling die zich vooral richt op het automatiseren van de rekensommen. Het is leuk achteraf te vernemen dat het leesniveau van deze kinderen onverwacht (na 2 jaar stilstand) en spectaculair (leeswinst is vaak: +AVI3/4) stijgt.

Meer weten?

Kijk dan zeker eens in onze informatiehoek